|
Akciğer kanseri, akciğer
dokusundaki veya ana hava yollarındaki bazı hücrelerin
kontrolsüz olarak çoğalmasına denilen genel tanımdır.
Kanser köken aldığı hücre tiplerine göre değişik
şekillerde isimlendirilir. Akciğer kanserinin en sık
görülen hücre tipleri adenokarsinom ile skuamoz (yassı)
hücreli karsinomdur.
Akciğer kanseri ne
sıklıkla görülür?
Akciğer kanseri ülkemizde
erkeklerde görülen en sık kanser türüdür. Kadınlarda ise
sigara içme ile birlikte sıklığı gitdikçe artmaktadır.
Kabaca günde 1 paket sigara içen her sekiz kişiden
birinin akciğer kanseri geliştireceği tahmin
edilmektedir. Akciğer kanseri dünyada kansere bağlı
ölümlerin sıklığında birinci sıradadır.
Sigara içmek akciğer
kanserine neden olur mu?
Akciğer kanserinin gelişimine
sebep olan bir çok faktör vardır. Bunlar arasında sigara
birinci sırada yer almaktadır. Eğer sigara içilmese
akciğer kanseri sıklığının %90 azalacağı
hesaplanmaktadır. Sigara ile birlikte ailesel yatkınlık,
hava kirliliği, radyasyon gibi faktörlerde akciğer
kanseri nedenleri arasında sayılabilir.
Akciğer Kanserinin
tedavisi nedir?
Akciğer kanserinin tedavisi,
hastalığın aşamasına göre değişmektedir. Hastalığın
erken aşamalarında cerrahi uygulanmakta, ileri
aşamalarda ise ilaç (kemoterapi) ve ışın (radyoterapi)
tedavisi uygulanmaktadır. Hastalığın çok ileri olmadığı
aşamalarda ise ilaç ve ışın tedavisi cerrahi ile
birleştirilmektedir. Bu tedavi yönteminin adı
multimodalite tedavidir. Cerrahi tedavi bu yöntemler
arasında en etkili tedavi yöntemidir. Hastalıktan
tamamen kurtulma şansını sağlamaktadır. İlaç ve ışın
tedavisi ise yaşam süresini uzatmak ve rahatsızlık
verici belirtileri azaltmak amacıyla kullanılmaktadır.
Resim 1 ve 2'de erken ve geç aşamadaki akciğer kanseri
olan iki hastanın akciğer filmleri görülmektedir.
Akciğer kanseri erken
teşhis edilebilir mi?
Bu konuda yapılmış bir çok çalışmada kesin bir
sonuç çıkmamış olmakla beraber, 20 yıldan fazla sigara
içmiş kişilerde düşük radyasyon dozlu bilgisayarlı
tomografi ile izlenmesinin erken aşamada akciğer kanseri
yakalama şansını yükselttiği gösterilmiştir. Bu nedenle
risk altına olan kişilerin (20 yıl 1 paket sigara içmiş,
50 yaş üstü) yıllık düşük radyasyon dozlu bilgisayarlı
tomografi veya en azından düz akciğer filmi çektirmeleri
erken teşhise yol açabilir.
Cerrahi tedavi
yöntemleri nelerdir?
Kanserin aşamasına göre
ameliyatın şekli de değişmektedir. Akciğerden küçük bir
dokunun çıkarılmasından, tüm akciğerin çıkarılmasına
kadar bir çok yöntem uygulanabilir. Sıklıkla uygulanan
akciğerin bir lobunun çıkarılmasıdır. Akciğer kanserinde
tümörün yanısıra iki akciğer arasında kalan mediasten
olarak adlandırılan bölgedeki lenf bezlerinin de
çıkarılması ameliyatın önemli unsurlarından birisidir.
Ameliyatlar göğsün yan tarafına yapılan bir kesi ile
yapılacağı gibi, üç adet 2 cmlik kesiler kullanılarak
kapalı yöntemle de (videotorakoskopik cerrahi)
yapılabilir.
Cerrahi tedavinin
akciğer kanserindeki başarısı nedir?
Erken aşamadaki akciğer
kanserlerinde cerrahi tedavi ile hastalıktan tamamen
kurtulma şansı %70 civarındadır. Hastalığın aşaması
ilerledikçe bu oran azalmaktadır.
Cerrahi kanserin
yayılmasına sebep olur mu?
Bu kanı toplumumuzda çok
yaygındır. Tam tersi olarak erken aşama tümörlerde en
etkin tedavi yöntemi cerrahidir. Bu yanlış kanıya
yıllarca geç aşamalarda dahi cerrahi tedavinin
uygulanmış olması ve cerrahi tedavi sonuçlarının
başarısız olması neden olmuştur. Oysa günümüzde cerrahi
tedavi seçenekleri ve standartları oturmuştur ve tedavi
kararları konseylerde alınmaktadır.
Akciğer kanserini
sadece göğüs cerrahları mı tedavi eder?
Akciğer kanserinin tedavisi
ancak bir ekip olmakla mümkündür. Bu ekibin içerisinde
göğüs cerrahı, medikal onkolog, radyoterapist, göğüs
hastalıkları uzmanı yer almaktadır. Diğer birçok branş
hekimi de
hastalığın teşhis ve tedavi aşamalarında bu ekibe
katılmaktadır.
|